1. Üretim sistemlerinde “üretim” kavramının en doğru tanımı?
A) Sadece mal üretmek B) Girdileri çıktıya dönüştüren değer yaratma süreci C) Sadece hizmet üretmek D) Depolama E) Satın alma
Cevap: B. Üretim = Dönüşüm süreci. Hem mal hem hizmeti kapsar. En geniş tanım budur.
2. Üretim türlerinden “Siparişe Göre Üretim” için hangisi doğrudur?
A) Stok için üretim yapılır B) Talep tahminine dayanır C) Müşteri siparişi gelmeden üretime başlanmaz, esneklik yüksektir D) Birim maliyet en düşüktür E) Standart ürün üretilir
Cevap: C. Proje tipi, gemi, özel makine gibi. Esneklik max, maliyet yüksek.
3. Fabrika kuruluş yeri seçiminde Ağırlık Merkezi Yöntemi neyi minimize eder?
A) İşçilik maliyetini B) Toplam taşıma maliyetini C) Vergiyi D) Kira maliyetini E) Enerji maliyetini
Cevap: B. Matematiksel model: $\text{Min} \sum \text{Mesafe} \times \text{Miktar} \times \text{Birim Taşıma Maliyeti}$
4. Kapasite türlerinden “Fiili Kapasite” nasıl hesaplanır?
A) Teorik Kapasite – Planlı duruşlar B) Teorik Kapasite – (Planlı + Plansız duruşlar) C) Sadece makine sayısı D) Talep miktarı E) Stok miktarı
Cevap: B. Fiili = Gerçekte yapılan üretim. Tüm kayıplar düşülmüş hali.
5. Kapasite kullanım oranı %85 olan bir işletme için ne söylenebilir?
A) Tam kapasite çalışıyor B) Atıl kapasite %15 C) Verimsizdir D) Kapatılmalı E) Talep yok
Cevap: B. Kullanım Oranı = Fiili / Teorik. %15 boşta.
6. Ürün tasarımında CAD ne anlama gelir?
A) Computer Aided Design – Bilgisayar Destekli Tasarım B) Capacity And Demand C) Cost And Development D) Control And Design
Cevap: A. CAM ile birlikte kullanılır: CAD/CAM.
7. İş etüdünün iki temel tekniği nedir?
A) Pazarlama ve finans B) Metot etüdü ve zaman etüdü C) Kalite ve stok D) Planlama ve kontrol E) Satın alma ve satış
Cevap: B. Metot etüdü = nasıl daha iyi yapılır, Zaman etüdü = ne kadar sürede yapılır.
8. Fabrika içinde yerleşim düzenlerinden “Ürüne Göre Yerleşim” ne zaman uygundur?
A) Siparişe göre üretimde B) Sürekli ve kitle üretiminde, ürün standardize ise C) Atölye tipi üretimde D) Proje tipi üretimde E) Hiçbir zaman
Cevap: B. Montaj hattı gibi. Akış hattı yerleşimi de denir. Verimlilik maksimum.
9. Montaj hattı dengelemede amaç nedir?
A) İş istasyonu sayısını artırmak B) Boş zamanı minimize edip hattı dengelemek C) Stok artırmak D) İşçi sayısını artırmak E) Maliyeti artırmak
Cevap: B. Hattın etkinliği = Toplam iş süresi / (İstasyon sayısı x Çevrim süresi)
10. Tahmin yöntemlerinden “Hareketli Ortalamalar” hangi türdür?
A) Kalitatif B) Kantitatif, zaman serisi C) Sebepsel D) Yargısal E) Anket
Cevap: B. Geçmiş verinin ortalamasını alır, trendi düzeltir.
11. Talep tahmininde MAPE neyi ölçer?
A) Karlılığı B) Tahmin hatasının yüzdesel ortalamasını C) Kapasiteyi D) Kaliteyi E) Stok devir hızını
Cevap: B. Mean Absolute Percentage Error. Ne kadar düşükse o kadar iyi.
12. Stok yönetiminde ABC analizinde A grubu stoklar?
A) Miktarı çok, değeri az B) Miktarı az, değeri yüksek (%15 miktar, %80 değer) C) Önemsiz D) Değersiz E) Hızlı tüketilen
Cevap: B. Pareto 80/20 kuralı. A grubuna sıkı kontrol.
13. EOQ (Ekonomik Sipariş Miktarı) modelinin varsayımlarından biri değildir?
A) Talep sabittir B) Sipariş maliyeti sabittir C) Stoksuzluğa izin verilir D) Teslimat anında ve tamdır E) Birim fiyat sabittir
Cevap: C. Klasik EOQ’da stoksuzluğa İZİN VERİLMEZ. Formül: $EOQ = \sqrt{2DS/H}$
14. Tam Zamanında Üretim (JIT) sisteminin temel amacı nedir?
A) Stokları artırmak B) Sıfır stokla, israfı sıfırlamak C) Kaliteyi düşürmek D) Kapasiteyi düşürmek E) Talebi artırmak
Cevap: B. Toyota üretim sistemi. 7 israfı yok etmek.
15. MRP (Malzeme İhtiyaç Planlama) sisteminin 3 temel girdisi nedir?
A) Ana üretim çizelgesi, ürün ağacı, stok kayıtları B) Fiyat, maliyet, kar C) İşçi, makine, malzeme D) Talep, arz, denge E) Plan, kontrol, örgütleme
Cevap: A. MPS + BOM + Inventory Records.
16. MRP II, MRP’den farkı nedir?
A) Sadece malzemeyi planlar B) Kapasite ve finansı da planlar, kapalı çevrimdir C) Daha basittir D) Sadece hizmette kullanılır E) Fark yoktur
Cevap: B. MRP II = Üretim Kaynakları Planlaması.
17. Kalite kontrolde Shewhart kontrol grafiklerinde 3 sigma limiti ne anlama gelir?
A) %50 B) %99.73 güven aralığı C) %100 D) %0 hata E) %50 hata
Cevap: B. 3 sigma = prosesin %99.73’ü kontrol altında.
18. Toplam Kalite Yönetiminde PUKÖ döngüsü nedir?
A) Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al B) Para-Uret-Kazan-Öde C) Pazarla-Ulaş-Kazan-Ölç
Cevap: A. Deming döngüsü de denir.
19. Bakım türlerinden “Kestirimci Bakım” nedir?
A) Makine bozulunca tamir B) Periyodik bakım C) Sensörlerle arızayı önceden tahmin edip bakım yapma D) Hiç bakım yapmama E) Günlük temizlik
Cevap: C. Predictive Maintenance. En modern bakım türü.
20. İş sıralama (scheduling) kurallarından “EDD” kuralı nedir?
A) En kısa işlem süresi önce B) Teslim tarihi en erken olan önce C) İlk gelen önce D) Rastgele E) En uzun önce
Cevap: B. Earliest Due Date. Gecikmeyi minimize eder.
21. Johnson kuralı kaç makineli akış tipi atölyede optimum sıralama verir?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 5 E) Sınırsız
Cevap: B. 2 makineli akış tipinde kesin optimum, 3 makineli için özel şartta.
22. Proje yönetiminde Gantt şeması ile PERT/CPM farkı nedir?
A) Aynıdır B) Gantt zaman ilişkilerini ve kritik yolu göstermez, PERT gösterir C) Gantt daha karmaşıktır D) PERT sadece maliyet için E) Fark yok
Cevap: B. PERT/CPM bağımlılık ve kritik yolu bulur.
23. PERT’te beklenen süre nasıl hesaplanır?
A) (İyimser+Kötümser)/2 B) (İyimser+4*En Olası+Kötümser)/6 C) En olası süre D) Kötümser – İyimser E) İyimser+Kötümser
Cevap: B. $te = (a+4m+b)/6$
24. CPM’de “kritik yol” nedir?
A) En kısa yol B) En uzun süreli yol, projenin bitiş süresini belirler, esnekliği sıfırdır C) En ucuz yol D) En az iş olan yol E) Rastgele yol
Cevap: B. Kritik yoldaki faaliyet gecikirse proje gecikir.
25. Ergonomi neyi amaçlar?
A) İnsanı işe uydurmak B) İşi insana uydurmak, verim ve güvenliği artırmak C) Maliyeti artırmak D) Makineyi büyütmek E) İşten çıkarma
Cevap: B. Human Factors Engineering.
26. Yalın üretimde “Kanban” nedir?
A) Reklam aracı B) Çekme sistemi için görsel kart sistemi C) İtme sistemi D) Stok artırma sistemi E) Finans sistemi
Cevap: B. Kart = sinyal. Ne zaman üretileceğini söyler.
27. Altı Sigma’da sigma seviyesi arttıkça ne olur?
A) Hata artar B) Hata azalır, kalite artar C) Maliyet artar, kalite düşer D) Hiçbir şey olmaz E) Üretim durur
Cevap: B. 6 sigma = milyonda 3.4 hata.
28. Verimlilik nasıl hesaplanır?
A) Girdi/Çıktı B) Çıktı/Girdi C) Kar/Maliyet D) Satış/Alış E) Stok/Talep
Cevap: B. Productivity = Output / Input.
29. Üretim planlamada “Agrega Planlama” neyi planlar?
A) Günlük detay B) Orta vadeli (6-18 ay), ürün ailesi bazında kapasite ve talep dengeleme C) Anlık D) Saniyelik E) Sadece işçilik
Cevap: B. 3 stratejisi var: Saf takip, saf düzey, karma.
30. Tedarik Zinciri Yönetiminde “Bullwhip (Kırbaç) Etkisi” nedir?
A) Talebin tedarik zincirinde yukarı doğru gittikçe dalgalanmasının artması B) Fiyatın düşmesi C) Kalitenin artması D) Stokların azalması E) Hızın artması
Cevap: A. Bilgi paylaşılmazsa perakendideki küçük dalgalanma üreticide dev dalgaya dönüşür. Çözüm: Bilgi paylaşımı, VMI.
