1. Max Weber’e göre bürokrasinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karizmatik liderlik
B) Rasyonel-yasal otoriteye dayanması
C) Geleneksel otorite
D) Esnek yapı
E) Patronaj
Cevap: B – Weber bürokrasiyi rasyonel-yasal otorite, hiyerarşi, yazılı kurallar ve uzmanlaşma üzerine kurar.
2. Aşağıdakilerden hangisi kamu politikası analizinde “Rasyonel Model”in varsayımlarından biri değildir?
A) Karar verici tüm alternatifleri bilir
B) Amaçlar nettir
C) En iyi çözüm aranır
D) Sınırlı rasyonellik söz konusudur
E) Fayda-maksimizasyonu hedeflenir
Cevap: D – Sınırlı rasyonellik Rasyonel Modelin değil, Herbert Simon’un modelinin varsayımıdır.
3. Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bakanlık kurulabilir mi?
A) Hayır, sadece kanunla kurulur
B) Evet, 2017 sonrası sistemde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulabilir
C) Sadece TBMM kararıyla
D) Danıştay kararıyla
E) Kanun Hükmünde Kararname ile
Cevap: B – 2018 sonrası Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlıkların kurulması, kaldırılması CK ile mümkündür. Anayasa Md. 106.
4. “Çöp Kutusu Modeli” (Garbage Can Model) kime aittir?
A) Lindblom
B) Cohen, March ve Olsen
C) Weber
D) Simon
E) Easton
Cevap: B – Örgütlü anarşi koşullarında karar almayı açıklar. Sorunlar, çözümler, katılımcılar ve fırsatlar çöp kutusunda rastgele eşleşir.
5. Kamu politikası döngüsünün ilk aşaması hangisidir?
A) Uygulama
B) Değerlendirme
C) Gündeme gelme
D) Meşrulaştırma
E) Formülasyon
Cevap: C – Sıra: Gündeme Gelme > Formülasyon > Meşrulaştırma > Uygulama > Değerlendirme.
6. Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimlerin vesayet denetiminin kapsamına girmez?
A) Hukuka uygunluk denetimi
B) Yerindelik denetimi
C) İdari vesayet
D) Merkezi idarenin denetimi
E) Kanunda açıkça belirtilen hallerle sınırlı denetim
Cevap: B – 2017 Anayasa değişikliği ile yerindelik denetimi kaldırıldı, sadece hukuka uygunluk denetimi yapılabilir. Md.127
7. Fayol’a göre yönetim fonksiyonları kaç tanedir?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
Cevap: C – Planlama, Örgütleme, Kumanda, Koordinasyon, Kontrol – POCCC.
8. Kamu politikasında “sıfır tabanlı bütçeleme” neyi ifade eder?
A) Geçen yılın bütçesini artırarak devam etme
B) Her programın her yıl sıfırdan gerekçelendirilmesi
C) Denk bütçe zorunluluğu
D) Performans esaslı bütçeleme
E) Torba bütçe
Cevap: B – Artırmalı (incremental) bütçelemenin tersidir.
9. Türkiye’de düzenleyici ve denetleyici kurumlar (Üst kurullar) hangi denetime tabidir?
A) Sadece yargı denetimi
B) Hiyerarşi denetimi
C) Vesayet denetimi
D) Cumhurbaşkanlığı denetimi ve yargı denetimi
E) TBMM denetimi yok
Cevap: D – Bağımsız idari otoriteler hiyerarşiye tabi değildir, vesayet de yok, ancak idari işlemleri yargı denetimine ve Cumhurbaşkanı gözetimine tabidir.
10. Lindblom’un “Kökten ayırma (Root) ve Daldan ayırma (Branch)” ayrımında daldan ayırma neyi savunur?
A) Rasyonel-kapsamlı karar
B) Artırmacı (incremental) karar
C) Karizmatik karar
D) Sezgisel karar
E) Otoriter karar
Cevap: B – Mevcut politikada küçük adımlarla değişiklik. “Bir daldan diğerine geçmek”.
11. 657 sayılı DMK’ya göre devlet memurunun amirine itaat sınırı nedir?
A) Her emre mutlak itaat
B) Kanuna aykırı emirde itiraz ve üste bildirim
C) Sadece sözlü emirde itaat yok
D) Yazılı emirde sorumluluk amire geçer
E) Hiçbiri
Cevap: B – Md.11: Konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilmez. Kanuna aykırı emirde memur aykırılığı bildirir, amir ısrar ederse yazıyla ister ve yerine getirir, sorumluluk amire aittir. Suç emri hariç.
12. Yönetimde “Peter Prensibi” nedir?
A) Her çalışan yetersiz olduğu düzeye kadar yükselir
B) En iyi çalışan en iyi yöneticidir
C) Az kişi çok iş yapar
D) İşler zamanında biter
E) Hiyerarşi genişler
Cevap: A
13. Kamu politikası aktörlerinden “görünmez aktörler” kimlerdir?
A) Cumhurbaşkanı ve Bakanlar
B) Milletvekilleri
C) Akademisyenler, uzmanlar, bürokratlar
D) Medya
E) Siyasi partiler
Cevap: C – John Kingdon’a göre görünür aktörler: Başkan, Kongre, medya. Görünmez: Akademisyen, araştırmacı, kariyer bürokratları.
14. Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminde “3E” kriterlerinden biri değildir?
A) Economy (Ekonomiklik)
B) Efficiency (Verimlilik)
C) Effectiveness (Etkililik)
D) Equity (Eşitlik/Hakkaniyet)
E) Ecology (Ekoloji)
Cevap: E – Klasik 3E: Ekonomi, Verimlilik, Etkililik. Yeni Kamu Yönetimi ile 4.E olarak Equity eklenir.
15. Merkezden yönetimin sakıncaları arasında hangisi yoktur?
A) Kırtasiyecilik
B) Yerel ihtiyaçlara duyarsızlık
C) Demokrasiye katkı
D) Gecikme
E) Bürokratikleşme
Cevap: C – Demokrasiye katkı yerinden yönetimin faydasıdır.
16. Kingdon’ın çoklu akımlar (Multiple Streams) modelinde pencere açıldığında ne olur?
A) Politika kapanır
B) Üç akım (sorun, politika, siyaset) birleşir ve gündem değişir
C) Sadece bürokratlar karar verir
D) Yargı devreye girer
E) Seçim yapılır
Cevap: B – Problem stream, Policy stream, Politics stream.
17. Türkiye’de Büyükşehir Belediyesi Meclisi nasıl oluşur?
A) Doğrudan halk seçer
B) İlçe belediye meclis üyelerinden oluşur
C) Vali atar
D) Muhtarlar seçer
E) Cumhurbaşkanı atar
Cevap: B – Büyükşehir meclisi ilçe belediye meclislerinin doğal üyesi ve kontenjanla gelen üyelerden oluşur. Doğrudan seçim yok.
18. “Sokak Düzeyi Bürokratlar” kavramı kime aittir?
A) Weber
B) Michael Lipsky
C) Wilson
D) Taylor
E) Fayol
Cevap: B – Polis, öğretmen, hemşire gibi vatandaşla yüz yüze gelen ve politikayı fiilen şekillendiren alt düzey kamu görevlileri.
19. Kamu yönetiminde “Hawthorne Deneyleri” neyi ortaya koymuştur?
A) Fiziksel koşulların verimliliği belirlediğini
B) İnsan ilişkilerinin ve sosyal faktörlerin verimliliği etkilediğini
C) Ücretin tek motivasyon olduğunu
D) Hiyerarşinin şart olduğunu
E) Bilimsel yönetimin üstünlüğünü
Cevap: B – Elton Mayo. İnsan ilişkileri okulunun başlangıcı.
20. Politika uygulamasında “Yukarıdan aşağıya (Top-Down)” yaklaşımın savunucusu kimdir?
A) Lipsky
B) Sabatier ve Mazmanian
C) Hjern
D) Porter
E) Hull
Cevap: B
21. İdarenin bütünlüğü ilkesi neyi gerektirir?
A) Yerel yönetimlerin özerk olması
B) Merkezi idare ve yerinden yönetimlerin uyumlu çalışması ve denetlenmesi
C) Federasyon
D) Her kurumun bağımsız olması
E) Yargı birliği
Cevap: B – Anayasa Md.123: İdare kuruluş ve görevleriyle bir bütündür.
22. Kamu politikası değerlendirmesinde “etki değerlendirmesi” ne zaman yapılır?
A) Politika oluşturulmadan önce
B) Uygulama sırasında ve sonrasında sonuçlar ölçülürken
C) Sadece bütçe aşamasında
D) Sadece mahkeme kararı ile
E) Hiçbir zaman
Cevap: B – Ex-post değerlendirme.
23. Taylor’un Bilimsel Yönetim ilkelerinden biri değildir?
A) Zaman ve hareket etüdü
B) İş bölümü ve uzmanlaşma
C) Teşvikli ücret sistemi
D) İnsan ilişkilerine odaklanma
E) Standartlaştırma
Cevap: D – İnsan ilişkileri Taylor’da yoktur, Mayo’da vardır.
24. Türkiye’de normlar hiyerarşisinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi nereye oturur?
A) Kanunun üstünde
B) Kanuna eşit
C) Kanunun altında, yönetmeliğin üstünde
D) Anayasanın üstünde
E) Tüzüğün altında
Cevap: C – Anayasa Md.104: CK kanuna aykırı olamaz, kanunun açıkça düzenlediği konuda CK çıkarılamaz. Temel haklar CK ile düzenlenemez.
25. “Yeni Kamu İşletmeciliği (New Public Management)” temel olarak neyi savunur?
A) Devleti küçült, özel sektör tekniklerini kamuya aktar
B) Bürokrasinin artması
C) Merkezi planlama
D) Devletin her şeyi üretmesi
E) Geleneksel bürokrasi
Cevap: A – Osborne ve Gaebler: “Steering, not rowing”.
26. Kamu politikasında “müştereklerin trajedisi” neyi açıklar?
A) Herkesin ortak kaynağı aşırı kullanması sonucu kaynak tükenir
B) Devlet başarısızlığı
C) Seçmen davranışı
D) Bürokrasi artışı
E) Liderlik
Cevap: A – Garrett Hardin.
27. İl Özel İdaresi’nin organları hangileridir?
A) Vali, İl Genel Meclisi, İl Encümeni
B) Belediye Başkanı, Meclis, Encümen
C) Muhtar, İhtiyar Heyeti
D) Kaymakam, Meclis
E) Vali, Belediye Başkanı
Cevap: A
28. Kamu politikası analizinde SWOT ne için kullanılır?
A) Sadece bütçe hesabı
B) Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit analizi ile durum analizi
C) Yasal analiz
D) Personel seçimi
E) Oylama
Cevap: B
29. Weber’in ideal tip bürokrasisinde memur nasıl seçilir?
A) Partizanlıkla
B) Liyakat ve teknik yeterlilikle
C) Kura ile
D) Akrabalıkla
E) Seçimle
Cevap: B
30. Türkiye’de kamu politikası oluşturmada Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın rolü nedir?
A) Yoktur
B) Kalkınma planı, yıllık program ve Cumhurbaşkanlığı programını hazırlar, politikaları koordine eder
C) Sadece bütçe keser
D) Yargı denetimi yapar
E) Kanun çıkarır
Cevap: B – 2018 sonrası DPT’nin yerini aldı, politika koordinasyon merkezi.
