İlk İİBF Ne Zaman Nerede Açıldı?

1. En eski köken: Ticaret Okulları

Türkiye’deki ilk iktisadi eğitim 16 Ocak 1883’te İstanbul’da kurulan “Hamidiye Ticaret Mektebi” ile başladı. Bu okul daha sonra Marmara Üniversitesi İİBF’nin temeli oldu.

Cumhuriyetten sonra da 9 Eylül 1944’te İzmir’de “Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu” 12 öğretim üyesi ve 392 öğrenci ile kuruldu. Bu da Dokuz Eylül İİBF’nin temeli.

2. “İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi” Dönemi – 1950’ler

1950’li yıllardan sonra ortaöğretim seviyesindeki ticaret eğitimi yükseköğretim seviyesine çıktı.

Bu kapsamda “İktisadi ve Ticari İlimler Akademileri” açıldı:

• Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi – AİTİA: 1955 yılında kuruldu. Bugün Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İİBF.
• Boğaziçi Üniversitesi İİBF: 1958’de Robert Kolej bünyesinde İş İdaresi ve Ekonomi olarak kuruldu.
• Bursa İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi: 1970 yılında kuruldu.
• Kütahya Yönetim Bilimleri Yüksekokulu: 12 Ekim 1974’te kuruldu.

3. “İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi” Adına Geçiş – 1982

1982’deki üniversite reformu ile tüm akademiler İİBF’ye dönüştürüldü.

• Ankara AİTİA → Gazi Üniversitesi İİBF
• İzmir Akademisi → Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF
• Bursa Akademisi → Uludağ Üniversitesi İİBF

Özetle:

• En eski kök: 1883 Hamidiye Ticaret Mektebi
• İlk Akademi olarak: 1955 Ankara AİTİA
• İİBF adı ile: 1982’deki YÖK reformundan sonra

Neden “İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi” adını aldı?

Sebep tamamen 1982 Üniversite Reformu ve YÖK’ün standartlaştırma kararı.

1. Öncesi: Dağınık isimler vardı

1950-1982 arasında bu fakültelerin isimleri farklıydı:

• İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi → AİTİA, BİTİA, vs.
• Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu
• İşletme ve İktisat Fakültesi
• Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi → Hacettepe’de böyleydi

Her üniversite kafasına göre isim takmıştı. Diplomalar, müfredatlar birbirinden farklıydı.

2. 1982’de Neden “İİBF” oldu?

A. Akademileri Fakülteye Çevirmek
YÖK 1982’de tüm “Akademileri” kaldırıp üniversite bünyesine fakülte olarak bağladı. Akademi = Yüksekokul seviyesiydi. Fakülte = Üniversite seviyesi oldu.

B. Bölümleri Tek Çatı Altında Toplamak
İktisat, İşletme, Maliye, Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler, Çalışma Ekonomisi gibi bölümler hep benzer dersler veriyordu.
YÖK dedi ki: “Bunların hepsi ekonomi + yönetim + kamu işi. Tek isim altında toplayalım.”

İktisadi = İktisat, İşletme, Maliye, Ekonometri
İdari Bilimler = Kamu Yönetimi, Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler, Çalışma Ekonomisi

C. Standartlaşma
Yurtdışındaki karşılığı “Faculty of Economics and Administrative Sciences”.
Tüm Türkiye’de aynı isim olunca:

1. Diploma denkliği kolaylaştı
2. Yatay geçişler kolaylaştı
3. Akademik kadro ataması standart oldu

Özetle

İktisadi → Para, üretim, piyasa, şirket
İdari Bilimler → Devlet, yönetim, politika, kamu

YÖK 1982’de “iktisat + işletme + kamu yönetimi okutan tüm yerlere İİBF deyin” diye genelge çıkardı.