Açıklama: Devletin 1 yıllık gelir-gider planıdır. TBMM tarafından kabul edilir.
Örnek: 2026 Merkezi Yönetim Bütçesi
Açıklama: Karşılıksız, cebri ve kamu hizmetleri için alınan kamu geliridir.
Örnek: Gelir Vergisi, KDV, ÖTV
Açıklama: Kamu hizmetinin karşılığı olarak alınan paradır.
Örnek: Pasaport harcı, yargı harcı
Açıklama: Belirli bir hizmetin karşılığı olarak alınan paradır.
Örnek: Noter harcı, trafik harcı
Açıklama: Kamu yatırımından doğan değer artışından alınan paydır.
Örnek: Metro gelince evin değeri arttı
Açıklama: Kanuna uymayanlardan zorla alınan gelirdir.
Örnek: Trafik cezası, vergi cezası
Açıklama: Devletin tüm gelirlerinin genel adıdır.
Örnek: Vergi + Vergi dışı gelirler
Açıklama: Devletin yaptığı tüm giderlerin genel adıdır.
Örnek: Maaş, yatırım, transfer ödemeleri
Açıklama: Devletin sürekli tekrar eden giderleridir.
Örnek: Personel maaşı, elektrik faturası
Açıklama: Geleceğe yönelik kalıcı giderlerdir.
Örnek: Yol, köprü, hastane
Açıklama: Karşılıksız yapılan ödemelerdir.
Örnek: Emekli maaşı, sosyal yardım
Açıklama: İç ve dış borçların faiz ödemeleridir.
Örnek: Devlet Tahvili faizi
Açıklama: Devletin giderlerinin gelirlerinden fazla olmasıdır.
Örnek: Gider > Gelir → Borçlanmak zorunda kalır
Açıklama: Devletin gelirlerinin giderlerinden fazla olmasıdır.
Örnek: Gelir > Gider. Nadir görülür
Açıklama: Devletin yurtiçinden yaptığı borçlanmadır.
Örnek: Devlet Tahvili, Hazine Bonosu
Açıklama: Devletin yurtdışından yaptığı borçlanmadır.
Örnek: IMF, Dünya Bankası kredisi
Açıklama: Fiyatlar genel seviyesinin sürekli artmasıdır. Paranın satın alma gücünün düşmesidir.
Örnek: Para değer kaybeder
Açıklama: Yerli paranın yabancı para karşısında değer kaybetmesidir.
Örnek: 1$ = 20 TL’den 30 TL’ye çıktı
Açıklama: Yerli paranın yabancı para karşısında değer kazanmasıdır.
Örnek: 1$ = 30 TL’den 25 TL’ye indi
Açıklama: Vergi ve harcama ile ekonomiye müdahale aracıdır.
Örnek: Vergi indirimi = piyasayı canlandır
Açıklama: Merkez Bankası’nın faiz ve para arzıyla yaptığı müdahaledir.
Örnek: Faiz artırımı, para basma
Açıklama: Gelir ve servetten doğrudan alınan vergidir.
Örnek: Gelir Vergisi, KV, Emlak Vergisi
Açıklama: Harcama üzerinden alınan vergidir. Fiyata dahildir.
Örnek: KDV, ÖTV
Açıklama: Vergilerin GSMH’ya oranıdır.
Örnek: Türkiye’de ~%25
Açıklama: Vergi dışı kalan ekonomidir.
Örnek: Fişsiz satış
Açıklama: KİT’lerin özel sektöre satılmasıdır.
Örnek: Türk Telekom
Açıklama: Kamu İktisadi Teşebbüsü’dür.
Örnek: Devlet fabrikası, banka